Làm thế nào để xuất hóa đơn, hạch toán và kê khai thuế với hàng bán bị trả lại?

c) Xử lý hóa đơn điện tử trong trường hợp trả lại hàng hóa, dịch vụ:

c.1) Trường hợp trả lại hàng hóa: Trường hợp người mua trả lại toàn bộ hoặc một phần hàng hóa (bao gồm cả trường hợp đổi hàng làm thay đổi giá trị của hàng hóa đã mua) thì người bán lập hóa đơn điều chỉnh, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận về việc người mua lập hóa đơn khi trả lại hàng hóa thì người mua lập hóa đơn điện tử giao cho người bán; người bán, người mua thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định khi bán hàng hóa;

c.2) Trường hợp hàng hóa là tài sản thuộc diện phải đăng ký quyền sử dụng, quyền sở hữu theo quy định của pháp luật và tài sản đã được đăng ký theo tên người mua thì khi trả lại hàng hóa đảm bảo phù hợp với pháp luật liên quan, nếu người mua là đối tượng sử dụng hóa đơn điện tử thì người mua thực hiện lập hóa đơn trả lại hàng cho người bán;

c.3) Đối với trường hợp hoàn phí, giảm phí, giảm hoa hồng môi giới bảo hiểm và các khoản chi để giảm thu khác theo quy định của pháp luật kinh doanh bảo hiểm: Căn cứ vào hóa đơn đã lập, người bán lập hóa đơn điều chỉnh giao cho khách hàng tham gia bảo hiểm, không phân biệt đã chi tiền hay chưa chi tiền. Trên hóa đơn ghi rõ số tiền phí bảo hiểm hoàn, giảm, lý do hoàn, giảm. Trường hợp người bán và người mua có thỏa thuận về việc lập văn bản thỏa thuận trước khi lập hóa đơn điều chỉnh thì biên bản hoặc thỏa thuận bằng văn bản được lưu giữ cùng với hóa đơn thu phí bảo hiểm tại doanh nghiệp và xuất trình khi cơ quan thuế hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền yêu cầu.

Đối với trường hợp phí bảo hiểm chưa thu được tiền mà doanh nghiệp bảo hiểm đã thực hiện lập hóa đơn theo quy định, doanh nghiệp bảo hiểm căn cứ vào dữ liệu phí bảo hiểm chưa thu được tiền để lập hóa đơn điều chỉnh tổng hợp cho các khoản phí chưa thu được tiền của tháng trước, kèm theo bảng kê các số hóa đơn, số tiền và tiền thuế điều chỉnh.

Đối với các trường hợp quy định tại điểm c.1, điểm c.2, điểm c.3 khoản 5 Điều này, người bán, người mua phải có đầy đủ hồ sơ, chứng từ liên quan đến việc trả lại hàng hóa, dịch vụ và phải xuất trình khi cơ quan thuế hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền yêu cầu;

c.4) Trường hợp người bán đã lập hóa đơn khi thu tiền trước khi cung cấp dịch vụ hoặc lập hóa đơn thu tiền đối với hoạt động kinh doanh bất động sản, xây dựng cơ sở hạ tầng, xây dựng nhà để bán, nhà chuyển nhượng sau đó phát sinh việc huỷ hoặc chấm dứt giao dịch và huỷ một phần việc cung cấp dịch vụ thì người bán thực hiện điều chỉnh hóa đơn điện tử đã lập theo quy định tại điểm c.1 khoản 5 Điều này.

2. Căn cứ điểm d khoản 6 Điều 10 Thông tư 91/2026/TT-BTC quy định:

Xử lý hóa đơn điện tử đã lập

6. Áp dụng hóa đơn điều chỉnh, thay thế

d) Hóa đơn điều chỉnh đối với trường hợp quy định tại khoản 5 Điều này thì người bán kê khai vào kỳ phát sinh hóa đơn điều chỉnh, người mua kê khai vào kỳ nhận được hóa đơn điều chỉnh.

3. Theo điểm c khoản 1 Điều 10 Thông tư 91/2026/TT-BTC quy định:

c) Trường hợp hóa đơn điện tử đã lập sai là hóa đơn điện tử từ máy tính tiền hoặc hóa đơn điện tử bán hàng hóa là tài sản thuộc diện phải đăng ký quyền sở hữu, sử dụng tài sản thì người bán lập hóa đơn thay thế cho hóa đơn đã lập sai, trừ trường hợp quy định tại điểm c.2 khoản 5 Điều này.

=> Như vậy, đối với trường hợp trả lại hàng hóa:

• Đối với hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền (MTT), anh/chị có thể tham khảo 2 cách:

• • Lập hóa đơn thay thế: áp dụng theo điểm c khoản 1 Điều 10 Thông tư 91/2026/TT-BTC đối với trường hợp xử lý sai sót thông thường.
  • Lập hóa đơn điều chỉnh: áp dụng theo điểm c khoản 5 Điều 10 Thông tư 91/2026/TT-BTC đối với trường hợp trả lại hàng hóa.

• Đối với hóa đơn bán hàng có mã thông thường: lập hóa đơn điều chỉnh theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều 10 Thông tư 91/2026/TT-BTC đối với trường hợp trả lại hàng hóa, không thực hiện lập hóa đơn thay thế.

Lưu ý: Đối với trường hợp trả lại hàng hóa bằng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền, hiện có hai quy định tại Điều 10 Thông tư 91/2026/TT-BTC. Vì vậy, MISA khuyến nghị nên tham khảo thêm cách xử lý từ Cán bộ thuế quản lý trực tiếp trước khi thực hiện để đảm bảo áp dụng đúng quy định và tránh phát sinh sai sót