Quy định mới về chế độ kế toán và quản lý thuế dành cho Hộ kinh doanh từ ngày 01/01/2026

Mục lục

1. Tổng quan

Bài viết tổng hợp các quy định pháp lý mới từ 01/01/2026 về thuế, kế toán đối với hộ kinh doanh (HKD) nhằm giúp HKD nắm rõ hơn về cách phân loại theo doanh thu, nghĩa vụ thuế, hóa đơn, sổ sách và kê khai theo quy định mới.

2. Căn cứ pháp lý

Từ ngày 01/01/2026, hộ kinh doanh phải tuân thủ một hệ thống quy định pháp lý mới về thuế và kế toán nhằm chuyển đổi phương thức quản lý từ thuế khoán sang cơ chế tự kê khai – tự nộp, đồng thời tăng cường quản lý bằng dữ liệu số.

Các văn bản pháp lý trọng tâm bao gồm:

Luật Quản lý Thuế 108/2025/QH15: Quy định hộ, cá nhân kinh doanh tự xác định doanh thu hằng năm để làm căn cứ tính thuế; bổ sung quy định về khai thuế đối với hoạt động kinh doanh thương mại điện tử của hộ, cá nhân kinh doanh.
Luật Thuế GTGT (sửa đổi) 149/2025/QH15: Bổ sung quy định mới về đối tượng không chịu thuế GTGT; bãi bỏ các điều kiện hoàn thuế GTGT liên quan đến việc người bán đã kê khai, nộp thuế GTGT; bãi bỏ quy định về thời điểm áp dụng điều kiện hoàn thuế; đồng thời miễn điều kiện về người bán đối với hồ sơ hoàn thuế nộp trước ngày 01/01/2026.
Thông tư 152/2025/TT-BTC: Hướng dẫn chi tiết về chế độ kế toán áp dụng cho hộ kinh doanh, bao gồm quy định về sổ sách kế toán, chứng từ và báo cáo.
Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15: Điều chỉnh phương pháp tính thuế đối với thu nhập từ hoạt động kinh doanh của cá nhân kinh doanh, hộ kinh doanh.
Thông báo số 85/TB-CT: Về việc tuyên truyền, phổ biến về chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.

3. Phân loại hộ kinh doanh theo doanh thu

Căn cứ Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15, hộ/cá nhân kinh doanh sẽ được chia làm 4 nhóm theo doanh thu để tính thuế:
- Nhóm 1: Doanh thu ≤ 500 triệu đồng
- Nhóm 2: 500 triệu < Doanh thu ≤ 3 tỷ
- Nhóm 3: 3 tỷ < Doanh thu ≤ 50 tỷ
- Nhóm 4: Doanh thu > 50 tỷ
Nhóm ngành nghề tính thuế TNCN theo phương pháp tỷ lệ % trên doanh thu mới: Áp dụng từ kỳ tính thuế 2026

Nhóm ngành nghề	Thuế suất TNCN
1. Phân phối, cung cấp hàng hoá	0.5%
2. Dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu. Riêng hoạt động cho thuê tài sản, đại lý bảo hiểm, đại lý xổ số, đại lý bán hàng đa cấp: thuế suất 5%	2%
3. Sản xuất, vận tải, dịch vụ có gắn với hàng hoá, xây dựng có bao thầu nguyên vật liệu	1.5%
4. Hoạt động cung cấp sản phẩm và dịch vụ nội dung thông tin số về giải trí, trò chơi điện tử, phim số, ảnh số, nhạc số, quảng cáo số (mới bổ sung)	5%
5. Hoạt động kinh doanh khác	1%

4. Quy định mới về chế độ kế toán và quản lý thuế dành cho Hộ kinh doanh

Với từng nhóm, chính sách thuế, chế độ kê khai, hóa đơn, sổ sách, nghĩa vụ tài khoản ngân hàng và hỗ trợ đều có quy định khác nhau. Đặc biệt, nhóm 2, nhóm 3 và nhóm 4 sẽ có quy định bắt buộc về hóa đơn điện tử và chế độ kế toán. Cụ thể như sau:

4.1. Quy định về nghĩa vụ thuế

Căn cứ pháp lý: Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15, Luật quản lý thuế 108/2025/QH15, Luật thuế GTGT sửa đổi 149/2025/QH15

Quy định về các loại thuế hộ kinh doanh phải thực hiện và trách nhiệm kê khai doanh thu theo từng mức doanh thu, làm căn cứ xác định nghĩa vụ thuế và phương thức thực hiện với cơ quan thuế.

	Nhóm 1 (Doanh thu ≤ 500 triệu)	Nhóm 2 (500 triệu < Doanh thu ≤ 3 tỷ)		Nhóm 3 (3 tỷ < Doanh thu ≤ 50 tỷ)	Nhóm 4 (Doanh thu > 50 tỷ)
Thuế GTGT	Không phải nộp	Phương pháp trực tiếp trên doanh thu Thuế GTGT phải nộp = Doanh thu x Tỷ lệ % tính thuế theo Nhóm ngành nghề
Thuế TNCN	Không phải nộp	Được lựa chọn 1 trong 2 phương pháp:		Theo thu nhập tính thuế (lợi nhuận) TNCN = (Doanh thu – Chi phí) x 17%	Theo thu nhập tính thuế (lợi nhuận) TNCN = (Doanh thu – Chi phí) x 20%
		Theo tỷ lệ % trên doanh thu	Theo thu nhập tính thuế (lợi nhuận)
		TNCN = (Doanh thu – 500 triệu) x Thuế suất theo ngành nghề	TNCN = (Doanh thu – Chi phí) x 15%

Lưu ý: HKD được lựa chọn ngành nghề hoặc địa điểm kinh doanh để áp dụng mức trừ 500 triệu đồng, miễn tổng số doanh thu được trừ trong năm không quá 500 triệu.

4.2. Quy định về sổ sách kế toán dành cho HKD

Căn cứ pháp lý: Thông tư 152/2025/TT-BTC

4.2.1. Hiệu lực thi hành

Thông tư 152/2025/TT-BTC có hiệu lực từ 01/01/2026 và thay thế cho Thông tư 88/2021/TT-BTC.

4.2.2. Phạm vi và đối tượng áp dụng

Thông tư này hướng dẫn việc ghi sổ kế toán của các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.
Đối tượng áp dụng Thông tư này là hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.

4.2.3. Tổ chức công tác kế toán

Người đại diện hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh tự ghi chép sổ sách kế toán hoặc bố trí người làm kế toán hoặc thuê dịch vụ làm kế toán cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh theo quy định của pháp luật.

Người đại diện hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có thể bố trí cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, vợ, chồng, con đẻ, con nuôi, anh, chị, em ruột của mình làm kế toán cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh hoặc bố trí người làm quản lý, điều hành, thủ kho, thủ quỹ, người được giao nhiệm vụ thường xuyên mua, bán tài sản kiêm nhiệm làm kế toán cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.

4.2.4. Hình thức và thời hạn lưu trữ tài liệu kế toán

Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh được lựa chọn lưu trữ các tài liệu kế toán (hóa đơn, chứng từ kế toán, sổ kế toán,…) trên phương tiện điện tử hoặc bằng bản giấy.
Thời hạn lưu trữ tài liệu kế toán của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh tối thiểu là 05 năm, đối với thời hạn lưu trữ hóa đơn thì thực hiện theo quy định của pháp luật về thuế.

4.2.5. Sổ sách kế toán

Phân loại sổ kế toán theo hình thức nộp thuế cho HKD, cá nhân kinh doanh

	Không phải nộp thuế GTGT, TNCN	Nộp thuế GTGT và TNCN trên tỷ lệ doanh thu	Nộp thuế GTGT theo tỷ lệ % trên doanh thu và thuế TNCN trên thu nhập tính thuế	Có hoạt động chịu các loại thuế khác (Thuế XNK, TTĐB, Tài nguyên, BVMT,…)
Chứng từ	Không quy định	Hóa đơn, chứng từ khác	Hóa đơn, bảng kê mua hàng và các chứng từ khác	Các chứng từ liên quan
Loại sổ	S1a-HKD: Sổ doanh thu bán hàng hóa dịch vụ	S2a-HKD: Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ	S2b-HKD: Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ S2c-HKD: Sổ chi tiết doanh thu, chi phí S2d-HKD: Sổ chi tiết vật liệu, dụng cụ, sản phẩm, hàng hóa S2e-HKD: Sổ chi tiết tiền	Sử dụng thêm sổ: S3a-HKD: Sổ theo dõi nghĩa vụ thuế khác
Đối tượng áp dụng	HKD có doanh thu ≤ 500 triệu	HKD có doanh thu: 500 triệu < Doanh thu ≤ 3 tỷ nộp thuế TNCN theo tỷ lệ % trên doanh thu	HKD có doanh thu: 500 triệu < Doanh thu ≤ 3 tỷ nộp thuế TNCN theo thu nhập tính thuế (lợi nhuận) HKD có doanh thu > 3 tỷ	Các HKD có hoạt động chịu các loại thuế khác

“>Chi tiết các loại mẫu sổ:

HKD có doanh thu ≤ 500tr/năm: Chỉ cần dùng sổ doanh thu, liệt kê chi tiết từng giao dịch bán hàng

S1a-HKD: Sổ doanh thu bán hàng hóa dịch vụ

HKD có doanh thu > 500tr/năm và nộp thuế TNCN theo tỷ lệ % trên doanh thu: Chỉ cần dùng sổ doanh thu, liệt kê chi tiết từng giao dịch bán hàng, nhóm theo các nhóm ngành nghề có cùng % thuế GTGT và % thuế TNCN

S2a-HKD: Sổ doanh thu bán hàng hóa dịch vụ

HKD có doanh thu > 500tr/năm và nộp thuế TNCN theo Thu nhập tính thuế (Doanh thu - Chi phí): 4 sổ

1. Sổ doanh thu (để tính ra thuế GTGT): S2b-HKD: Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ

Liệt kê chi tiết từng giao dịch bán hàng của mỗi địa điểm kinh doanh, nhóm theo các nhóm ngành nghề có cùng % thuế GTGT.

2. Sổ doanh thu, chi phí (để tính ra thuế TNCN): S2c-HKD: Sổ chi tiết doanh thu, chi phí

Liệt kê chi tiết từng giao dịch bán hàng hoặc tổng doanh thu và từng khoản chi phí phát sinh của mỗi địa điểm kinh doanh.
Trong đó, phần chi phí được tổng hợp theo từng khoản mục chi phí.

3. Sổ S2d-HKD: Sổ chi tiết vật liệu, dụng cụ, sản phẩm, hàng hóa

4. Sổ S2e-HKD: Sổ chi tiết tiền, nội dung thể hiện các phát sinh giao dịch về tiền, bao gồm cả tiền mặt, tiền gửi.

HKD có hoạt động thuộc diện chịu các loại thuế khác

S3a-HKD: Sổ theo dõi nghĩa vụ thuế khác

4.3. Quy định về kê khai thuế và các quy định khác

(Dựa trên Thông báo Số 85/TB-CT về việc tuyên truyền, phổ biến về chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh)

I. Quy định về kê khai thuế, hóa đơn điện tử.

	Doanh thu ≤ 500 triệu	500 triệu < Doanh thu ≤ 3 tỷ	3 tỷ < Doanh thu ≤ 50 tỷ	Doanh thu > 50 tỷ
Thời hạn kê khai	– 1 lần/ năm (31/01 năm dương lịch tiếp theo) – Riêng năm 2026: 02 lần/năm (31/7/2026 và 31/1/2027) – Trường hợp phát sinh DT thực tế > 500 triệu: khai, nộp thuế kể từ quý phát sinh DT>500 triệu	Theo quý Trường hợp nộp thuế TNCN trên thu nhập tính thuế: khai tạm nộp thuế TNCN theo quý trên cùng hồ sơ khai thuế GTGT và khai quyết toán thuế TNCN theo năm (chậm nhất là ngày 31/3 năm dương lịch tiếp theo)	Khai, nộp thuế GTGT theo quý, khai tạm nộp thuế TNCN theo quý trên cùng hồ sơ khai thuế GTGT và khai quyết toán thuế TNCN theo năm (chậm nhất là ngày 31/3 năm dương lịch tiếp theo)	Khai, nộp thuế GTGT theo tháng, khai tạm nộp thuế TNCN theo tháng trên cùng hồ sơ khai thuế GTGT và khai quyết toán thuế TNCN theo năm (chậm nhất là ngày 31/3 năm dương lịch tiếp theo)
Hóa đơn điện tử	Không	– 500 triệu <DT< 01 tỷ: Không bắt buộc sử dụng. Trường hợp đáp ứng điều kiện và có nhu cầu sử dụng HĐĐT thì đăng ký sử dụng. Nếu có nhu cầu thì được CQT cấp hóa đơn từng lần phát sinh. – DT>=01 tỷ: Sử dụng HĐĐT
Tài khoản ngân hàng	Khuyến khích mở tài khoản ngân hàng riêng phục vụ kinh doanh	Bắt buộc mở tài khoản ngân hàng riêng phục vụ kinh doanh	Bắt buộc mở tài khoản ngân hàng riêng phục vụ kinh doanh	Bắt buộc mở tài khoản ngân hàng riêng phục vụ kinh doanh

Lưu ý: Từ ngày 01/03/2026, theo quy định của Ngân hàng Nhà nước, tài khoản ngân hàng phục vụ hoạt động kinh doanh của hộ kinh doanh phải đúng tên đăng ký trên giấy chứng nhận, không sử dụng tài khoản cá nhân của chủ hộ như trước.

II. Quy định với HKD có nhiều địa điểm

Hóa đơn	Cách tính thuế	Sổ sách kế toán
Sử dụng chung MST là số CCCD của chủ HKD nhưng địa chỉ người bán trên hóa đơn phải là địa chỉ của địa điểm KD có hoạt động bán hàng/cung cấp dịch vụ	Lựa chọn phương án tốt nhất: Được lựa chọn một (01) ngành, nghề hoặc một (01) địa điểm kinh doanh để áp dụng mức trừ 500 triệu đồng trước khi tính thuế thu nhập cá nhân theo phương án có lợi nhất. Trừ tiếp cho đến khi đủ: Nếu chưa trừ đủ 500 triệu đồng được tiếp tục lựa chọn thêm ngành, nghề, địa điểm kinh doanh khác để tiếp tục được trừ cho đến khi đủ 500 triệu đồng.	Sổ sách kế toán riêng để theo dõi doanh thu, chi phí của từng địa điểm

III. Quy định với HKD bán hàng trên nền tảng thương mại điện tử (TMĐT)

Nền tảng TMĐT có chức năng đặt hàng và thanh toán trực tuyến

(Shopee, TikTok, Lazada…)

Nền tảng TMĐT không có chức năng đặt hàng và thanh toán trực tuyến

(Facebook, Zalo, Website bán hàng…)

Kinh doanh kết hợp
(vừa có hoạt động KD trực tiếp, vừa có KD trên nền tảng TMĐT)

Chủ quản quản lý nền tảng TMĐT, nền tảng số thực hiện khấu trừ, khai thay và nộp thay số thuế đã khấu trừ.

Hoạt động kinh doanh trên nền tảng TMĐT không có chức năng đặt hàng và thanh toán trực tuyến: tự kê khai và nộp thuế

Vừa có hoạt động kinh doanh tại địa điểm kinh doanh cố định và vừa có kinh doanh trên nền tảng TMĐT, nền tảng số: tổng hợp doanh thu để kê khai thuế

IV . Tính thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh cho thuê bất động sản

Công thức tính thuế	Quy định quan trọng
Thuế GTGT = Doanh thu x 5% Thuế TNCN = (Doanh thu – 500 triệu đồng) x 5%	Nếu chưa trừ đủ, được lựa chọn các hợp đồng cho thuê bất động sản khác để được trừ tiếp cho đến khi trừ đủ 500 triệu đồng Có nhiều hợp đồng thuê -> được chọn hợp đồng để trừ 500 triệu đồng Nếu bên cho thuê khai thay, nộp thuế thay -> phải quy định rõ trong hợp đồng

V. Doanh thu và chi phí được trừ

Doanh thu xác định thuế TNCN

Các khoản chi được trừ

Là toàn bộ tiền bán hàng, tiền gia công, tiền cung ứng dịch vụ, trợ giá, phụ thu,… mà HKD được hưởng (không phân biệt đã thu tiền hay chưa) bao gồm cả:

Các khoản thưởng
Hỗ trợ đạt doanh số, khuyến mại, chiết khấu thanh toán
Hỗ trợ bằng tiền hoặc không bằng tiền
Trợ giá, phụ thu, phụ trội, phí thu thêm (trừ chiết khấu, giảm giá, hàng trả lại)
Bồi thường vi phạm hợp đồng, bồi thường khác
Doanh thu khác

Là các khoản chi phí thực tế phát sinh, liên quan đến hoạt động SXKD, có đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp.

Liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh
Có đủ hóa đơn, chứng từ theo quy định
Thanh toán không dùng tiền mặt đối với các khoản >= 5 triệu đồng (theo pháp luật thuế GTGT)